گفتگوی اختصاصی خودرو یک با رئیس هیئتمدیره انجمن تولیدکنندگان تراکتور، کمباین، ماشینها، ادوات و تجهیزات کشاورزی؛
تراکتور در یک سال ۷۰ تا ۸۰ درصد گران شد / زنگ خطر توقف تولید ماشینآلات کشاورزی
صنعت ماشینآلات کشاورزی ایران طی سالهای اخیر با اتکا به توان داخلی به سطح بالایی از خودکفایی رسیده و بخش قابل توجهی از تولیدات خود را نیز به بازارهای خارجی صادر میکند. با این حال، فعالان این صنعت معتقدند که تداوم تولید و حفظ بازارهای صادراتی بیش از هر زمان دیگری به اصلاح سیاستهای ارزی، تسهیل واردات مواد اولیه و بازنگری در رویههای صادراتی نیاز دارد.
حمیدرضا نامی، رئیس هیئتمدیره انجمن تولیدکنندگان تراکتور، کمباین، ماشینها، ادوات و تجهیزات کشاورزی، با تشریح آخرین وضعیت این صنعت، بر ضرورت تغییر رویکرد دولت در حوزه سیاستهای ارزی و حمایت مؤثر از تولیدکنندگان تأکید کرد.
خودکفایی ۹۵ درصدی در تولید ماشینآلات کشاورزی
نامی با اشاره به دستاوردهای یک دهه اخیر در زمینه بومیسازی ماشینآلات کشاورزی به خودرو یک گفت: در حال حاضر بیش از ۹۵ درصد نیاز کشور در حوزه تولید ماشینآلات کشاورزی از طریق تولید داخلی تأمین میشود. واردات در این بخش عمدتاً با هدف تأمین نیروی محرکه یا ورود نمونههای خاص برای مهندسی معکوس انجام میگیرد و وابستگی مستقیمی به ماشینآلات خارجی برای فعالیت در مزارع وجود ندارد.
وی افزود: ظرفیت تولید داخل بسیار فراتر از نیاز بازار داخلی است و بخش قابل توجهی از مازاد تولید به بازارهای هدف صادر میشود. از آنجا که فناوری مورد استفاده در این صنعت در دسترس بوده و قابلیت بومیسازی بالایی دارد، ماشینآلات کشاورزی به یکی از مزیتهای رقابتی کشور تبدیل شدهاند. همچنین ارزی که به این بخش اختصاص مییابد، صرف واردات قطعات و اجزای مورد نیاز خطوط تولید میشود و نه واردات ماشینآلات کامل.
تناسب قیمت ماشینآلات با توان خرید کشاورزان
رئیس هیئتمدیره انجمن تولیدکنندگان ماشینآلات کشاورزی در تشریح وضعیت قیمتها در این صنعت اظهار کرد: میزان افزایش قیمت ماشینآلات کشاورزی در مقایسه با بسیاری از کالاها از جمله خودرو و لوازم خانگی بسیار محدودتر بوده است. دلیل اصلی این موضوع، شرایط اقتصادی بازار مصرف این محصولات یعنی کشاورزان است؛ چرا که توان خرید این قشر اجازه افزایشهای شدید و ناگهانی قیمت را نمیدهد.
وی در ادامه با اشاره به آمارهای موجود گفت: بیش از ۹۷ درصد مواد اولیه مورد استفاده در این صنعت از محصولات صنایع بالادستی، بهویژه فولاد، تأمین میشود. با وجود افزایش چشمگیر قیمت این مواد، قیمت سنگینترین تراکتور تولید داخل طی یک سال گذشته در مجموع بین ۷۰ تا ۸۰ درصد افزایش یافته که آن هم بهصورت تدریجی و در چند مرحله ۱۰ درصدی اعمال شده است.
نامی برای روشنتر شدن موضوع افزود: یک تراکتور چهار تنی مجهز به سامانههای پیچیده هیدرولیکی در حال حاضر حدود دو میلیارد تومان قیمت دارد، در حالی که یک خودروی سواری ۸۰۰ کیلویی با تیراژ تولید بیش از ۱۰۰ هزار دستگاه، تقریباً نیمی از این قیمت را به خود اختصاص میدهد. این مقایسه بهخوبی نشان میدهد که تولید در این صنعت، بهویژه با تیراژ محدود حدود هفت هزار دستگاه در سال، از حاشیه سود بسیار پایینی برخوردار است.
گلوگاه اصلی تولید؛ ارز و اختلال در زنجیره تأمین
نامی در بخش دیگری از سخنان خود به چالشهای اخیر صنعت اشاره کرد و گفت: ظرفیت تولید ماشینآلات کشاورزی در کشور تقریباً دو برابر نیاز داخلی است و بخش عمده محصولات به کشورهایی همچون عراق، افغانستان و برخی کشورهای آفریقایی صادر میشود.
وی ادامه داد: در شرایط کنونی دو چالش اصلی پیش روی تولیدکنندگان قرار دارد. نخست، اختلال در روند لجستیک و جابهجایی کالا به دلیل شرایط خاص منطقه و دوم، که به مراتب تأثیرگذارتر است، محدودیتها و بروکراسیهای مربوط به تخصیص ارز در داخل وزارتخانهها.
رئیس هیئتمدیره انجمن تولیدکنندگان ماشینآلات کشاورزی تأکید کرد: در جلسات مختلف با وزیر محترم پیشنهاد دادهایم که در شرایط کاهش درآمدهای ارزی کشور، ناشی از محدودیتهای ایجادشده برای صنایع پتروشیمی و فولاد، روند کند و قطرهچکانی تخصیص ارز نیمایی متوقف شود.
وی افزود: درخواست ما این است که به تولیدکنندگان اجازه داده شود مواد اولیه و قطعات مورد نیاز خود را با ارز آزاد وارد کنند تا چرخه تولید دچار وقفه نشود. در غیر این صورت، احتمال بروز کمبود و حتی بحران در تأمین ماشینآلات کشاورزی در ماههای آینده وجود خواهد داشت.
ضرورت بازنگری در سیاستهای پیمانسپاری ارزی
نامی در پایان با انتقاد از سیاستهای فعلی بازگشت ارز حاصل از صادرات گفت: در شرایطی که کشور با محدودیت منابع ارزی مواجه است، ضروری است دولت مسیر صادرات را برای بنگاههای کوچک و متوسطی که همچنان در عرصه تولید و صادرات فعال هستند، تسهیل کند.
وی تصریح کرد: به جای آنکه صادرکنندگان ملزم شوند ارز حاصل از صادرات خود را با نرخی ۱۰ تا ۲۰ درصد پایینتر از قیمت بازار عرضه کنند، دولت باید با ایجاد مشوقهای مؤثر و حتی خرید ارز صادراتی با نرخ بالاتر، انگیزه ارزآوری را افزایش دهد.
رئیس هیئتمدیره انجمن تولیدکنندگان تراکتور، کمباین، ماشینها، ادوات و تجهیزات کشاورزی در پایان خاطرنشان کرد: شرایط فعلی نیازمند بازنگری فوری در سیاستهای موجود است. امروز صنعت ماشینآلات کشاورزی بیش از آنکه از تحریمها و فشارهای خارجی آسیب ببیند، از نبود جسارت در تصمیمگیری و اصلاح رویههای ناکارآمد در داخل کشور آسیب میبیند.
