این شما و این سودده ترین بازار سال ۱۴۰۴ / تمام ایرانی ها بخوانند

علاوه بر این، سکه طلای طرح جدید نیز در سال جاری با ثبت رقم بازدهی ۹۶ درصد در رتبه دوم قرار گرفته است. در سال جاری کمترین بازدهی سالانه نیز در بازارهای نرخ سود بانکی و بورس به ترتیب با ارقام ۲۵ و ۳۷درصد ثبت شد. رشد قیمت طلای جهانی در سال جاری به علاوه رشد نرخ بازار ارز باعث شد که طلا بیشترین بازدهی را داشته باشد. حال آنکه شرایط نامساعد اقتصادی باعث شد که بورس نتواند به نسبت طلا بازدهی قابل توجهی داشته باشد و بازدهی آن حتی از تورم نیز کمتر شد. اگر ریسک‌هایی نظیر جنگ تحمیلی و ناآرامی، در سال آینده در اقتصاد ایران تداوم داشته باشد، در نتیجه باید شاهد تداوم یکه‌تازی بازارهای ارز و طلا و محدود شدن رشد بازارهای سهام و سپرده باشیم.

سال1404 یکی از سال‌های پرنوسان برای بازار سرمایه بود. بورس تهران در این مدت با دو تهاجم نظامی مستقیم از سوی ائتلاف آمریکایی-صهیونیستی علیه کشورمان مواجه شد. اتفاقی که در تاریخ بازار سرمایه، سابقه نداشته‌است.

بازار سهام امسال به‌دلیل وقوع جنگ، از 6اسفندماه به استقبال تعطیلات پایان سال‌رفت. برآیند عملکرد بازار نشان می‌دهد؛ شاخص‌کل در سال1404 موفق به‌ثبت بازدهی تنها 37درصدی شده‌است که در مقایسه با سایر بازارهای مالی و دارایی، بازدهی کمتری است. از سویی شاخص هموزن نیز عملکردی ضعیف‌‌‌‌تر را به نمایش گذاشت و با رشد 19درصدی امسال را به پایان رساند، با این‌حال در میانه درگیری‌های نظامی اخیر صندوق‌های طلا و درآمد ثابت بازگشایی شدند. ‌ETFهای طلایی بازار سرمایه در سال1404 به‌طور متوسط بازدهی بیش از 100درصد را تجربه کردند. همچنین صندوق‌های درآمد ثابت در این مدت، سود بدون‌ریسک 4/37درصدی را برای اهالی بازار به ارمغان آوردند. با وجود اصلاحات ارزی و حرکت سیاستگذار اقتصادی در مسیر تک‌‌‌‌نرخی‌‌‌‌شدن قیمت دلار، به‌نظر می‌رسد همچنان «ریسک‌های سیستماتیک» نقش مهمی را در عملکرد بازار سهام ایفا می‌کند. کارشناسان می‌گویند؛ این ریسک‌ها وزنه مهم تصمیم‌گیری سهامداران را تشکیل می‌دهند و بورس در‌برابر رقبا عقب خواهد نشست. 

روایتی از یک سال‌عجیب

با وجود آنکه بورس تهران، سال1404 را با اخبار مثبت از مذاکرات هسته‌‌‌‌ای میان ایران و آمریکا آغاز کرد، اما تحولات سیاسی و اقتصادی، مسیر بازار سهام را برای ثبت یک بازدهی مطلوب ناهموار کرد. بورس برای نخستین‌بار در یک سال‌با دو جنگ مواجه شد. میانه خرداد امسال، درحالی که اهالی بورس، بازار سهام را با چشم‌‌‌‌انداز به‌ثمر رسیدن مذاکرات میان ایران و آمریکا، قیمت‌گذاری می‌کردند، تهاجم نظامی اسرائیل به ایران آغاز شد. شاخص‌کل بورس که با ثبت سقف جدید در 28اردیبهشت 1404در محدوده 3میلیون 250هزار‌واحدی قرار داشت، پس از پایان این درگیری 12روزه و بازگشایی مجدد بازار تا 2میلیون و 395هزار واحد در 8شهریورماه کاهش‌یافت. این افت 26درصدی ضمن تقویت ارزندگی بازار و کاهش نسبت P/E به سطح 5واحد، با برخی از تحولات سیاسی و تقویت قیمت قیمت دلار عجین شد. 

بازار سهام در میانه تابستان با فعال‌‌‌‌شدن مکانیسم موسوم به ماشه، دست‌وپنجه نرم کرد. این موضوع سبب شد تا قیمت دلار وارد فاز‌صعودی شود. بازار سهام نیز از 8شهریور همپای قیمت دلار از کف 2میلیون و 395هزار‌واحدی وارد یک روند جدید شد، به‌طوری‌که در اواخر پاییز همزمان با اصلاح نظام ارزی و سیاست تک‌‌‌‌نرخی‌‌‌‌شدن دلار، این روند صعودی شدت گرفت، تاجایی‌که در 29دی ماه امسال شاخص اصلی بورس تا 4میلیون و 491هزار واحد پیشروی کرد و دومین سقف جدید سال‌را به‌ثبت رساند. بازدهی بیش از 88درصدی نماگر اصلی از کف شهریور، امیدها را به شاگرد ممتازشدن بورس در رقابت بازارها تقویت کرد، چراکه بازدهی شاخص بورس از ابتدای سال‌نیز به بیش از 65درصد رسیده بود و با فرض تداوم خوش‌بینی‌‌‌‌ها رتبه یک‌شدن بازار سهام در دسترس بود. 

اما پس از دی‌‌‌‌ماه ورق به نفع سایر بازارها برگشت. ناآرامی‌های داخلی در اواسط دی و افزایش احتمال درگیری میان ایران و آمریکا شرایطی را رقم زد که بازار سهام دچار تلاطم‌هایی شود. با وجود آغاز دوباره مذاکرات هسته‌‌‌‌ای میان تهران و واشنگتن در قلب زمستان، بازار سهام چندان به نتیجه دیپلماسی خوش‌‌‌‌بین نبود. در نهایت بورس تا 6اسفند دوام آورد و خیلی زود به استقبال تعطیلات نوروز رفت. همزمان با آغاز معاملات بازار سهام در روز شنبه 9اسفندماه، آمریکا و اسرائیل دوباره به ایران حمله کردند که موجب ابطال معاملات آن روز شد. در نهایت شاخص بورس در سال‌ 1404 تعطیلی 23 روزه را به‌دلیل جنگ تجربه کرد و در سطح 3 میلیون و 371 هزار واحد متوقف شد. 

عقب‌‌‌‌نشینی بورس

بازار سهام در پایان معاملات سال1404 با یک درگیری نظامی تمام‌‌‌‌عیار مواجه شد. در نهایت شاخص‌کل بورس با رشد 37درصدی به‌کار خود پایان داد. نماگر هموزن نیز بازدهی 19درصدی را در این مدت تجربه کرد. شاخص فرابورس هم 24درصد بالاتر از سطحی که پایان سال‌قبل در آن قرار داشت، به‌کار خود پایان داد. ریسک‌های سیاسی به‌عنوان بازیگر اصلی نوسانات بورس نقش مهمی را در گردش پول میان بازارها در سال1404 ایفا کردند، به‌طوری‌که امسال بیش از 60همت توسط حقیقی‌‌‌‌ها از بازار سهام خارج شد. این درحالی است که دیگر ابزارهای رقیب بازار سهام، میزبان خوبی برای جریان نقدینگی بودند. صندوق‌های طلا موفق شدند تا بیش از 40همت پول حقیقی را به خود جذب کنند. این‌ETFها با بازدهی بیش از 100درصدی سال‌1404 را پشت‌سر گذاشتند. صندوق‌های درآمد ثابت نیز میزبان حدود 70همت از پول افراد حقیقی شدند. 

درحالی شاخص بورس با بازدهی 37درصدی به‌کار خود پایان داد که همچنان از سایر رقبای خود عقب مانده‌است. علاوه‌بر آن بررسی‌‌‌‌ها نشان می‌دهد عملکرد برخی از صندوق‌های درآمد ثابت بهتر از شاخص‌های سهامی بوده‌است. در رالی بازارها، گواهی‌سپرده نقره با بازدهی بیش از 300درصدی شاگرد ممتاز شد. گواهی‌سپرده شمش طلا و طلای 18عیار با بازدهی حدود 120درصدی در رتبه‌‌‌‌های بعدی قرار دارند. تشدید ریسک‌ها همچنان ابزارهای طلایی را صدرنشین نگه داشته‌است، در حالی‌که شاخص‌های بورسی همانند سال‌گذشته، امسال نیز در قعر جدول بازدهی‌‌‌‌ها قرار دارند. حتی بازدهی سالانه صندوق‌های درآمد ثابت بهتر از بازار سهام بوده‌است. به‌‌‌‌رغم تقویت بیش از 100درصدی قیمت دلار توافقی به‌عنوان قیمت ارز موثر بر درآمد شرکت‌های بورسی، ریسک‌های سیاسی مانع از آن شد که بورس در‌برابر سایر بازارها قدرت‌‌‌‌نمایی کند. 

در اسفندماه اما شاخص بورس به‌دلیل تعطیلات ناشی مربوط به آغاز جنگ از رتبه آخرشدن در امان ماند. نماگر اصلی در آخرین ماه امسال با کاهش 2.4درصدی ارتفاع، کار خود را به پایان رساند. این درحالی است که طلا و سکه بازدهی به‌مراتب ضعیف‌‌‌‌تر را به نمایش گذاشتند. علاوه‌بر آن نماگر اصلی با افت 4.73درصدی و شاخص هموزن با کاهش ارتفاع 11.86درصدی به‌کار خود در آخرین فصل سال‌پایان داد. 

آخرین روز معاملاتی بورس

در آخرین روز معاملاتی بازار سرمایه، همچنان بازار سهام در تعطیلی به‌سر می‌برد. صندوق‌های درآمد ثابت دیروز موفق شدند تا میزبان بیش از 3هزار و 500میلیارد‌تومان پول حقیقی باشند که از ابتدای بازگشایی پس از جنگ سابقه نداشته‌است. در مجموع برآیند معاملات 8روز اخیر حکایت از آن دارد که تراز تغییر مالکیت حقیقی درآمد ثابت‌‌‌‌ها در حال متعادل‌شدن است، به‌طوری‌که تقریبا تمام جریان پولی که در روزهای ابتدایی توسط حقیقی‌ها خارج‌شده، در چند روز اخیر مجددا به صندوق‌های درآمد ثابت بازگشته است. 

طلایی‌‌‌‌های بورس نیز برای دومین روز متوالی سبزپوش شد و برخی از آنها در مرز صف خریدشدن قرارگرفتند. این صندوق‌ها با خروج 800میلیارد‌تومانی پول مواجه شدند. در مجموع طی 4روزاخیر پس از بازگشایی بازار، حدود 4.3همت از ‌ETFهای طلایی خارج شده‌است. صندوق‌های نقره برای سومین روز متوالی با ورود پول همراه شدند. برآیند تغییر مالکیت حقیقی از زمان بازگشایی نشان می‌دهد؛ نزدیک به 600میلیارد‌تومان از صندوق‌های نقره کوچ کرده‌اند.