فوری/ آماده افزایش روغن موتور خودرو هم باشیم؟

همین باعث شد تا به صورت میدانی به تعدادی از فروشگاه های روغن موتور و مراکز تعویض روغن سر بزنیم و از وضعیت عرضه این کالا در بازار سوال کنیم.

ظهر یک روز زمستانی راهی یکی از کلونی های صنف اتوسرویس و انواع و اقسام فروش کالا و خدمات مربوط به خودرو در مشهد شدیم. خودروها در رفت و آمد بودند و داخل مغازه ها استادکارهای مکانیک، جلوبندی ساز، تعویض روغنی و ... در حال فعالیت روی خودروها بودند. در همسایگی این مراکز فنی اما فروشندگان لوازم یدکی و روغن موتور نیز به چشم می خوردند.

وارد یکی از همین فروشگاه ها شدم و ضمن پرسیدن سوال درباره وضعیت عرضه این کالا نگاهی هم به قفسه های مغازه انداختم؛ جای خالی برخی از کالاها نظرم را به خود جلب کرد. فروشنده با اشاره به وضعیت عرضه انواع روغن موتور گفت: الان حدود یک هفته است که قادر به ثبت سفارش نبوده ام. شنیده ام که با توجه به نوسانات اخیر ارز در بازار شرکت ها به دنبال افزایش قیمت هستند که همین باعث شده تا جنس در داخل بازار کم شود و به همین علت هم قیمت ها بالاتر برود. از علت ارتباط قیمت روغن موتور تولید داخل با ارز هم سوال کردم که فروشنده این گونه پاسخم را داد: شنیده ام که برخی مواد اولیه ای که برای پالایش نفت و تولید انواع روغن استفاده می شود، وارداتی است و قیمت آن ها با ارز ارتباط دارد.

پس از بررسی تعدادی روغن فروشی دیگر که وضعیت تقریبا مشابهی داشتند؛ این بار به یک تعویض روغنی رفتم تا وضعیت را جویا شوم. نگاهی هم به قفسه ها انداختم که همگی با روغن های خارجی یا تولید شرکت های خصوصی (که بر خلاف شرکت های دولتی مشمول قیمت گذاری دستوری نیستند) پر شده بودند. از مسئول تعویض روغنی درباره وضع عرضه این کالا سوال کردم که پاسخ داد: پخش کالاها محصولات را به صورت سبدی به ما می فروشد. مثلا یک روغن را که مصرف بیشتری دارد و اصطلاحا خوش فروش تر است با موارد دیگری که فروش کمتری دارند به ما می فروشد همین باعث شده تا من و همکارانم روغن را با قیمتی بالاتر از قیمت روی آن بفروشیم؛ در همین حین یک کارتن روغن را از زیر یکی از قفسه ها خارج کرد و قیمت روی آن را نشانم داد که حدود ۷۰۰ هزار تومان بود و گفت که الان داخل بازار همین روغن را بین ۴۰۰ تا ۵۰۰ هزار تومان گران تر هم می فروشند.

عرضه روغن موتور همچون گذشته در حال انجام است

بخشعلی بیاتی قله زو معاون بازرسی و حمایت از حقوق مصرف‌کنندگان اداره کل صنعت، معدن و تجارت استان در پاسخ به خبرنگار «خراسان رضوی» درباره وضعیت عرضه روغن موتور در بازار اظهار می کند: در حال حاضر عرضه روغن موتور از سوی شرکت‌ها بر مبنای همان سبدی انجام می‌شود که برای نمایندگان خود در استان‌ها و شهرستان‌ها تعریف کرده‌اند و با همان شروط در حال توزیع است. در خصوص چهار شرکت اصلی دولتی که حدود ۸۰ درصد روغن موتور بنزینی و دیزلی کشور را تأمین می‌کنند، گزارش خاصی مبنی بر عدم عرضه نداشته‌ایم.

حتی رئیس اتحادیه نیز به ما موضوع خاصی را منعکس نکرده‌اند. افزایش قیمت این شرکت‌ها هم در ماه‌های دوم و سوم سال و حدود ۳۰ درصد، بسته به نوع روغن، اعمال شده است.

بیاتی با اشاره به تخلف بودن فروش اجباری کالا به خریدار ادامه می دهد: اگر شرکتی کالایی غیرمرتبط با سبد تولیدی خود، مانند ضدیخ یا کالای خارج از زنجیره روغن را به‌صورت اجباری همراه روغن موتور عرضه کند، این مصداق فروش اجباری و تخلف است و ما ورود می‌کنیم. اما روغن‌هایی مانند ۲۰-۴۰، ۲۰-۵۰، ۱۰-۴۰، واسکازین یا روغن‌های صنعتی جزو سبد تولیدی شرکت‌ها هستند و برای نمایندگان تعریف شده‌اند. اگر نماینده‌ای در این زمینه شکایت دارد، باید به‌صورت مستند به ادارات صمت شهرستان یا استان مراجعه کند تا موضوع به سازمان حمایت و استان مبدأ تولید ارجاع شود. معاون بازرسی و حمایت از حقوق مصرف‌کنندگان اداره کل صنعت، معدن و تجارت خراسان رضوی با بیان این که شرکت ها به صورت هفتگی میزان توزیع خود در استان را به واحد بازرسی اداره صمت اعلام می کنند می افزاید: در این زمینه کاهش عرضه ای صورت نگرفته و در بحث توزیع شرکت ها مطابق هفته های قبل روغن موتور در استان در حال توزیع است.

بیاتی با اشاره به تمایل تعویض روغنی ها برای تشویق مشتری به خرید و تعویض روغن در محل تصریح می کند: بخشی از سود تعویض‌روغنی‌ها از محل روغن سوخته تأمین می‌شود. به همین دلیل گاهی قیمت روغن را طوری اعلام می‌کنند که مشتری ترجیح دهد تعویض هم در همان محل انجام شود. این موضوع توجیه تخلف نیست، اما یکی از واقعیت‌های بازار است که باید در تحلیل قیمت‌ها مدنظر قرار گیرد.