شاهکار جدید در صادرات به عراق و افغانستان / کلاه گشادی که سر ایران رفت!
تجارت محصولات آرایشی و بهداشتی ایران با یک عدم تقارن استراتژیک مواجه است؛ واردات رسمی عمدتاً بر تکنولوژی، فرمولاسیون و مواد اولیه باکیفیت غربی برای تولید داخلی متمرکز است، در حالی که صادرات به فروش محصولات نهایی ارزان قیمت محدود شده است.
نکته کلیدی این بازار آن است که آمار رسمی گمرک تنها نوک کوه یخ را نشان میدهد و بخش عمده نیاز بازار مصرفی، که برآوردی بین ۲ تا ۴ میلیارد دلار دارد، از مسیرهای غیررسمی و قاچاق تأمین میشود؛ واقعیتی که تحلیل دادهها بدون در نظر گرفتن آن گمراه کننده خواهد بود
در ۹ ماهه ۲۰۲۵، مجموع تجارت رسمی این گروه کالایی حدود ۳۵.۷ میلیون دلار ثبت شده است؛ شامل ۸.۹ میلیون دلار صادرات و ۲۶.۷ میلیون دلار واردات. تر از تجاری منفی است وحجم واردات تقریباً سه برابر صادرات برآورد میشود. شکاف ارزش هر تن نیز بسیار معنادار است: واردات کمحجم اما ارزشمند با میانگین ۵۱ هزار دلار به ازای هر تن در مقابل صادرات پرحجم اما کم ارزش با میانگین ۳,۴۰۰ دلار به ازای هر تن، این ارقام بهخوبی عدمتوازن ارزشافزوده در زنجیره تجارت را نشان میدهد؛ تحلیلی که در شاخص های صادبرد بهصورت عمیقتر قابل بررسی است.
از نظر شرکای تجاری، واردات رسمی بیشتر از مناطق آزاد بهعنوان هاب پردازش و لجستیک انجام میشود و پس از آن ایتالیا به عنوان پیشتاز تکنولوژیک، فرانسه و امارات متحده عربی قرار دارند. در سمت صادرات، تمرکز شدید منطقهای دیده میشود؛ عراقبا سهم ۴۰ درصدی بازار را در اختیار دارد و پس از آن افغانستان و پاکستان قرار میگیرند.
