فاجعه در بندر شهید رجایی لو رفت / ضرر ۵۰۰ هزار دلاری برای هر کشتی!

 

 از ابتدای فوریه سال ۲۰۲۶، قیمت سنگ‌آهن با افتی ۶.۳ درصدی مواجه شد و از محدوده حدود ۱۰۲ دلار به ۹۶.۷۵ دلار قبل از تعطیلات سال نو چینی رسید که پایین‌ترین سطح از آگوست ۲۰۲۵ محسوب می‌شود.

کیوان جعفری طهرانی، تحلیلگر ارشد بازارهای بین‌المللی آهن و فولاد، در گفت‌وگو با «اکوایران» درباره تحولات اخیر بازار سنگ‌آهن اظهار کرد: خبر مطرح‌شده تا حدودی صحیح است، اما باید توجه داشت که افزایش موجودی سنگ‌آهن در بنادر چین به سطحی بی‌سابقه در بیش از پنج سال گذشته رسیده است. در حال حاضر موجودی ۴۷ بندر اصلی چین بالغ بر ۱۷۵ میلیون تن برآورد می‌شود، رقمی که طی سال‌های اخیر کمتر مشاهده شده است.

وی افزود: بازار چین پس از تعطیلات سال نو در روز سه‌شنبه گذشته (۵ اسفند) فعالیت خود را از سر گرفت. امسال تعطیلات رسمی عید شکوفه های چین نسبتا طولانی بوده و ۹ روز به طول انجامید و همچنان بخشی از بازار در روزهای اخیر در وضعیت نیمه ‌تعطیل یا تعطیل قرار دارد و عملا فعالیت کامل بخش خصوصی چین از هفته آینده آغاز می شود. این غیبت چین در بازار جهانی، عامل اصلی کاهش قیمت‌ها بوده، روندی که حتی پیش از آغاز تعطیلات نیز شکل گرفته بود.

جعفری طهرانی ادامه داد: با پایان تعطیلات، طی دو روز گذشته شاخص پلتس به‌عنوان یکی از معتبرترین شاخص‌های قیمت‌گذاری برای سنگ‌آهن با عیار ۶۱ درصد افزایش ۲ دلار و ۶۰ سنتی و برای عیار ۶۵ درصد رشد ۳ دلار و ۳۵ سنتی را ثبت کرد.

وی تصریح کرد: انتظار می‌رود امروز (پنجشنبه) بازار وارد فاز اصلاح قیمت جزیی شود. قیمت سنگ‌آهن عیار ۶۱ درصد به حدود ۹۹ دلار رسیده و همچنان شانس دستیابی به سطح ۱۰۲ دلار را دارد، اما بازگشت سریع به محدوده ۱۰۵ دلار که در اوایل ماه جاری میلادی مشاهده می‌شد، در ۱-۲ هفته محتمل نیست. در حال حاضر فاصله قیمتی عیار ۶۵ درصد با عیار ۶۱ درصد حدود ۱۷ تا ۱۸ دلار است و رشد بیشتر قیمت سنگ‌آهن پرعیار حدود ۱۷ دلار و ۷۵ سنت بالاتر از عیار ۶۱ درصد نشان می‌دهد تقاضا برای سنگ‌آهن با کیفیت بالاتر همچنان قوی باقی مانده است.

این تحلیلگر بازار فولاد با اشاره به پروژه سیماندو نیز گفت: تاکنون دو محموله بزرگ از این پروژه به چین ارسال شده است. پیش‌بینی می‌شود سیماندو در سال ۲۰۲۶ حداکثر ۲۰ میلیون تن تولید وارد بازار کند و قرار نیست تمام این میزان به چین صادر شود. درواقع با توجه به سهم دولت گینه در این پروژه، امکان فروش محموله‌ها به سایر بازارها در صورت جذاب‌تر بودن قیمت‌ها وجود دارد. حتی در صورت صادرات کامل این میزان، عرضه ماهانه حدود ۱.۵ میلیون تن خواهد بود که رقمی نیست که بتواند موجب افت شدید قیمت جهانی سنگ‌آهن شود.

جعفری طهرانی در ادامه با اشاره به تحولات سیاسی پیش‌رو اظهار کرد: در هفته نخست مارس، همانند سال‌های گذشته، نشست موسوم به «دوقلو» در چین برگزار می‌شود که از اهمیت بالایی برخوردار است. همچنین دونالد ترامپ اعلام کرده در اواخر مارس و اوایل آوریل سفری به چین خواهد داشت، هرچند هنوز تأیید رسمی از سوی شی جین‌پینگ اعلام نشده است. به اعتقاد من، تصمیمات مهم اقتصادی چین در سال ۲۰۲۶ تحت تأثیر رقابت با آمریکا اتخاذ خواهد شد و خروجی نشست دوقلو می‌تواند جهت بازارهای کالایی را مشخص کند.

وی افزود: اگرچه بخش مسکن چین همچنان با چالش مواجه است، اما پروژه‌های عمرانی و ساخت‌وساز در این کشور بارها طی دهه گذشته مانع سقوط قیمت سنگ‌آهن و فولاد شده‌اند. در نهایت، مسیر بازار به سیاست‌های رشد اقتصادی چین وابسته است و باید دید هدف‌گذاری رشد اقتصادی این کشور در سال ۲۰۲۶ در سطح حداقل ۴.۸ درصد باقی خواهد ماند یا تغییر خواهد کرد.

این تحلیلگر همچنین درباره اثر این تحولات بر بازار سنگ‌آهن ایران گفت: در حال حاضر مهم‌ترین چالش صادراتی کشور، ترافیک سنگین در اسکله شهید رجایی است. کشتی‌ها بین ۳۰ تا ۳۵ روز در صف پهلوگیری قرار می‌گیرند. به‌عنوان نمونه، یک کشتی سوپرمکس ۵۰ هزار تنی با متوسط دموراژ روزانه ۱۴ هزار دلار، رقمی حدود ۴۲۰ تا ۴۹۰ هزار دلار هزینه اضافی ایجاد می‌کند یعنی تنی ۸.۵ تا ۱۰ دلار!

وی تأکید کرد: بنابراین اثر کاهش قیمت جهانی سنگ‌آهن بر نرخ گندله و کنسانتره صادراتی ایران در مقایسه با هزینه‌های ناشی از ازدحام بندری چندان قابل توجه نیست و فشار اصلی در حال حاضر از محل هزینه‌های لجستیکی به تولیدکنندگان و صادرکنندگان وارد می‌شود، مشکلی که حل آن نیازمند برنامه‌ریزی زیرساختی بلندمدت است.